Της Πηνελόπης Παπαθανασίου, Δικηγόρου παρ’Εφεταις, LLM Διεθνές & Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο
Βάσει του άρθρου 1045 ΑΚ «εκείνος που έχει στη νομή του για μια εικοσαετία πράγμα κινητό ή ακίνητο, γίνεται κύριος (έκτακτη χρησικτησία)». Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η νομή του ακινήτου για 20 και πλέον έτη. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που για στο εν λόγω ακίνητο υφίστατο συγκυριότητα κοινωνών, δηλαδή ανήκει σε περισσότερους από έναν ιδιοκτήτη; έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει κυριότητα με χρησικτησία, σε βάρος των συγκυρίων;
Από τις διατάξεις του αστικού κώδικα προκύπτει ότι ο εξ αδιαιρέτου συγκύριος ακινήτου θεωρείται ότι κατέχει το κοινό πράγμα στο όνομα και των λοιπών συγκυρίων με αποτέλεσμα να μην δύναται να αντιτάξει κατ` αυτών κτητική ή αποσβεστική παραγραφή παρά μόνο εάν έχει καταστήσει σ’ αυτούς σαφής την απόφαση του να νέμεται στο εξής είτε ποσοστό μεγαλύτερο από τη μερίδα του είτε και ολόκληρο το κοινό πράγμα αποκλειστικά και μόνο για δικό του όφελος.
Εάν όμως έχει αποφασιστεί μεταξύ των κοινωνών ατύπως η διανομή του κοινού ακινήτου σε αυτή την περίπτωση δεν απαιτείται γνωστοποίηση της απόφασης μεταξύ των συγκυρίων καθώς έχουμε ήδη προβεί σε άτυπη διανομή του κοινού ακινήτου και ο καθένας νέμεται αποκλειστικά και μόνο για τον εαυτό του το μέρος του ακινήτου που περιήλθε σε αυτόν με τη διανομή.
Εάν πρόκειται για ακίνητο που αποκτήθηκε με κληρονομική διαδοχή, τότε με το θάνατο του κληρονομουμένου, η νομή του ακινήτου μεταβιβάζεται στον/στους κληρονόμο/ους και χωρίς να έχει μεσολαβήσει η αποδοχή της κληρονομιαίας περιουσίας και η μεταγραφή της. Έτσι από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο κοινωνός, όπως και ο εξ αδιαιρέτου συγκύριος ακινήτου, αν νέμετε ολόκληρο το κοινό θεωρείται ότι το κατέχει στο όνομα όλων των κοινωνών- συγκυρίων και δεν δύναται να αντιτάξει εναντίον τους αποσβεστική ή κτητική παραγραφή δηλαδή την έκτακτη χρησικτησία, (ότι το νεμόταν 20 έτη) πριν γνωστοποιήσει σ` αυτούς, ότι νέμεται ποσοστό μεγαλύτερο από την μερίδα του ή και ολόκληρο το κοινό πράγμα αποκλειστικά και μόνο στο όνομά του.
Αποκλειστικά με την παραπάνω προϋπόθεση, της γνωστοποίησης μπορεί αυτός που κατέχει ολόκληρο το κοινό να αντιτάξει έναντι των υπόλοιπων συγκυρίων έκτακτη χρησικτησία, δηλαδή ότι το νέμετε για 20 έτη, η έναρξη της οποίας αρχίζει από την εν λόγω γνωστοποίηση.
Η γνωστοποίηση αυτή προς τους συγκυρίους μπορεί να γίνει είτε ρητώς, είτε σιωπηρώς, με πράξεις που φανερώνουν την απόφαση αυτού που κατέχει το κοινό, π.χ. με την κοινοποίηση εγγράφου δηλώσεως ή με πράξης που αποδεικνύουν τη νομή, και αντίστοιχα οι λοιποί κοινωνοί μπορούν είτε με δήλωση τους, είτε με οποιονδήποτε άλλον τρόπο και αντιπρόσωπο τους να αρνηθούν την αντιποίηση της νομής από τον κοινωνώ.
Τα παραπάνω εφαρμόζονται, και αναφορικά με κληρονομιαία ακίνητα. Συνεπώς, ο συγκληρονόμος που κατέχει και νέμετε ολόκληρο το κοινό θεωρείται ότι κατέχει αυτό στο όνομα και των λοιπών συγκληρονόμων και δεν μπορεί να αντιτάξει κατ` αυτών έκτακτη χρησικτησία παρά μόνο εάν καταστήσει γνωστό στους συγκληρονόμους ότι νέμεται ποσοστό μεγαλύτερο από τη μερίδα του ή ολόκληρο το κοινό αποκλειστικά για δικό του λογαριασμό και σε αυτή δεν αντιδράσει κανείς από τους συγκληρονόμους.




