Του ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΠΑΤΡΙΚΟΥ
Αρχές του θέρους εκδόθηκε και κυκλοφορήθηκε από τις εκδόσεις ΗΒΗ της πόλεως μας και στη σειρά: «Νεότερη και Σύγχρονη Ελλάδα», η ποιητική Συλλογή «Πρώτο Σαλπάρισμα» του συμπολίτη μας Γρηγόρη Π. Καρταπάνη, ερευνητή, πολυγράφου, ο οποίος με την έκδοση αυτή κωδικοποίησε σε ενιαίο τόμο τις επιμέρους ποιητικές συλλογές, που είδαν το φως της δημοσιότητας κατά διαστήματα στο παρελθόν και ειδικότερα: «Τα Βολιώτικα» (1985), η πρώτη ποιητική του απόπειρα, με συνθέσεις εμπνευσμένες από τα βιώματα στον Βόλο και στην περιοχή του, «Τα Θαλασσινά» (1987), που στην παρούσα έκδοση, όπως και «Τα Βολιώτικα» παρουσιάζονται ξανακοιταγμένα και συμπληρωμένα. Τα «Έμμετρα Παπαδιαμαντικά» εμπνευσμένα από την πολυετή ερευνητική του ενασχόληση με το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. «Τα τραγούδια μιας θητείας», στα οποία καταγράφονται βιωματικές αναμνήσεις από τη στρατιωτική θητεία στο Πολεμικό Ναυτικό. Τα τραγούδια των σεισμών, των οποίων η έμπνευση αφορμάται από τα συμβάντα των καταστρεπτικών σεισμών του Ιουλίου 1980 στον Αλμυρό, Νέα Αγχίαλο και Βόλο, αλλά και του Κορινθιακού στις αρχές του 1981. Τα «Καράβια και Νταλίκες», ποιητικές συνθέσεις εκκινούμενες από τον μόχθο των ναυτικών στα διασχίζοντα τους απέραντους ωκεανούς πελώρια υπερωκεάνια και των σκληρά εργαζομένων νυχθημερόν στα τεράστια φορτηγά τροχοφόρα διεθνών μεταφορών, τις νταλίκες. Στην αρχή του τόμου προτάσσεται η με περισσή αγάπη αφιέρωση του ποιητή: «Στα παιδιά μου, που βοήθησαν». Στην πρόσοψη του εξώφυλλου εικονίζεται ο συγγραφέας σε λέμβο να μαζεύει από το μουράγιο τον κάβο έτοιμος για τον απόπλου, το σαλπάρισμα για το πέλαγος της ζωής και των πνευματικών κατακτήσεων.

Με το εισαγωγικό κείμενο «Λόγια – κυρίως θαλασσινά του «πρώτου σαλπαρίσματος» του Γρηγόρη Καρταπάνη» προλογίζει την έκδοση με περισσό λυρισμό κι εκφραστικό ρέοντα λόγο η φιλόλογος Μαρία Γεωργαντζή καταλήγοντας: Ο τίτλος «Πρώτο Σαλπάρισμα» είναι βέβαια θαλασσινός. Κάτι που δικαιολογείται από το περιεχόμενο, μιας και τα περισσότερα ποιήματα ή είναι θαλασσινά ή αποπνέουν θαλασσινή αύρα. Συνεπώς μαζί του σαλπάραμε κι έχουμε άνευ όρων παραδοθεί μια και καλή…ανεπιστρεπτί… σε ένα ταξίδι ψυχής, μνήμης, ζωής…».
Παρατίθεται, συνάμα, το προλογικό κείμενο «Δύο άλλα λόγια» του αειμνήστου συμπολίτη μας σπουδαίου διδασκάλου, λαογράφου, ιστορικού ερευνητού και πολυγράφου συγγραφέα Γιώργου Θωμά, στο οποίο ερμηνεύει την αφετηρία της έμπνευσης και το περιεχόμενο της πρώτης ποιητικής συλλογής «Τα Βολιώτικα» (1985) του ποιητή, τον οποίο εδώ τον ενδιαφέρει να δώσει με στίχους πολύ απλούς τα κατασταλάγματα των εμπειριών του. Κυρίως απ’ το θαλάσσιο χώρο του Παγασητικού. Αυτόν πρωτοαντίκρισε, μέσα σ’ αυτόν έθρεφε τα τρυφερά του νιάτα. Γέννημα του παραθαλάσσιου τοπίου «Πευκάκια» του Βόλου…καπεταναίοι, ψαράδες, χταποδάδες, καραβομαραγκοί – ο έμψυχος κόσμος που πρωτογνώρισε κι αναστράφηκε… τα βάσανα , τον ιδρώτα, τα μεράκια, τη χαμοζωή, τους ασίγαστους καημούς των ανθρώπων της θάλασσας. Να τα κάνει στίχους, εδώ κι εκεί με μια πνοή νοσταλγίας, θυμάται και νοσταλγεί.
Ο ποιητής γράφει σε απλό ιαμβικό στίχο και σε πολλά αναδύεται μια μουσικότητα. Έτσι απαγγέλοντας τη σύνθεση «Παγασητικός» συνειρμικά έρχεται στο νου ο ήχος του υμνητικού του Βόλου και της περιοχής χαριτωμένου τραγουδιού , πολυτραγουδισμένου σουξέ της δεκαετίας 1960 «Βολιώτισσα» του Βαγγέλη Μπαλή: «Στου κόρφου μας ταξιδευτές παίρνουμε σβάρνα τις ακτές με το τρεχαντηράκι. Μαλάκι και καλά Νερά, αράζουμε καμιά φορά για κάνα ποτηράκι. Για μας ο Παγασητικός φίλος, αδέρφι και δικός τον ξέρουμε, μας ξέρει. Κι αν έχουμε κάποιους καημούς αφήνουμε τους πιο πολλούς στα όμορφά του μέρη. Στου Βαλτουδιού τις αγκαλιές ή στη Μιτζέλα και τις Νηές, με κάνα παραγάδι. Στης Παναγίας το Νησί ψητό χταπόδι και κρασί ολόκληρο το βράδυ.
Στις περισσότερες συνθέσεις της συλλογής «Τα Βολιώτικα» ο ποιητής εκφράζει την ανέμελη ζωή των νεανικών χρόνων με τις χαρούμενες συντροφιές στα τοπικά πανηγύρια, τους εφήμερους έρωτες και τις απογοητεύσεις τους, όπως: «Τα καλοκαίρια στη Μηλίνα βαρκάδες και ψαρέματα, στις ξένες όλο βλέμματα ζωή ανέμελη και φίνα. Στον ταρσανά μες στο Βαλτούδι κι απέναντι στον Αλατά, τα γλεντοκόπια δυνατά καιγότανε το πελεκούδι. Από καημούς είχαμε άγνοια, από προβλήματα μηδέν, δεν ξέραμε το «μη» και «δεν», ούτ’ είχαμε καμιά τυράγνια. Τώρα μακριά απ’ τη Μηλίνα, μες στο κουρμπέτι το σκληρό, τον νοσταλγούμε τον καιρό που ζούσαμε όμορφα και φίνα»
«Στου Τρίκερι το πανηγύρι τελείωνε το καλοκαίρι κι άρχιζε τ’ αγριοκαίρι στο πρόγραμμα ήτανε κι αυτό. Στου Τρίκερι το πανηγύρι πηγαίναμε κάθε Σεπτέμβρη και δυσκολία, αν θα μας έβρει την Παναγιά έχουμε βοηθό. Του Τρίκερι η Παναγιά πάντοτε μας ευλογά. Στου Τρίκερι το πανηγύρι γλεντήσαμε φέτος αβέρτα, ύστερα ύπνο στην κουβέρτα και το πρωί ξανά δουλειά. Στου Τρίκερι το πανηγύρι/σου πήρα αυτό το καθρεφτάκι κι ας ευχηθούμε στο νησάκι του χρόνου να ‘ρθουμε ξανά. Του Τρίκερι η Παναγιά πάντοτε μας ευλογά.
Το ποίημα αναφέρεται στην πανήγυρη του Νησιού Π. Τρίκερι στις 9-10 Σεπτεμβρίου, αφιερωμένη στην κατά θαυμαστό τρόπο εύρεση της θαμμένης στις ρίζες αγριελιάς θαυματουργού εικόνας της Παναγίας Τρικεριώτισσας. Προγραμματίζονται, δε, εφέτος αρμοδίως γι’ αυτή την επέτειο των 200 ετών (1825-2025) πολλές πανηγυρικές εκδηλώσεις μιας και η Παναγία του κυματόζωστου νησιού είναι η Έφορος του Παγασητικού, του Βορείου Ευβοϊκού και της Μαγνησίας ευρύτερα.
«Μια μέρα στα Καλά Νερά μου ‘χες τσακίσει τα φτερά, στο σύθαμπο του δειλινού μου είπες «Φεύγω, πάω αλλού»! Θυμάμαι στα Καλά Νερά μ’ είχες προδώσει φανερά κι όταν στα μέρη αυτά βρεθώ εσένανε θα θυμηθώ. Όμορφα τα Καλά Νερά αλλά για μένα συμφορά μου έκανε πολύ κακό ‘κείνο το περιστατικό».
«Αγάπες καλοκαιρινές κρατάτε ένα φεγγάρι, περαστική σας η χαρά ανοίγετε γι’ αλλού φτερά καράβι που σαλπάρει. Αγάπες καλοκαιρινές πετάτε, όπως οι γλάροι. Αγάπες καλοκαιρινές αγάπες ταξιδιάρες, όλο βιασύνη κι ομορφιά σαν καλοκαιρινή νυχτιά ειν’ οι δικές σας οι χαρές. Αγάπες καλοκαιρινές αγάπες αλανιάρες.
Ποίηση καθάρια, σαφής που μεταγγίζει άμεσα στον αναγνώστη, ευφραίνοντάς τον, τα αισθήματα και βιώματα του ποιητή. Ήθελα να καταπιασθώ και με άλλες συνθέσεις των επί μέρους συλλογών της εκδόσεως, αλλά δε θέλω να καταχρασθώ τη φιλοξενία του «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ».
Εκφράζω εκ μέσης καρδίας τα θερμά μου συγχαρητήρια στον πολυτάλαντο ποιητή, αγαπημένο μου μαθητή και φίλο Γρηγόρη Π. Καρταπάνη ευχόμενος ολόψυχα να έχει υγεία κατ’ άμφω και τον Άνωθεν Φωτισμό, ώστε να συνεχίσει με την ίδια εράσμια δημιουργική διάθεση το δαψιλές πνευματικό του έργο.




