Τα τρακτέρ που βγήκαν στους δρόμους και παραμένουν στα μπλόκα επί 42 ημέρες δεν είναι μια εικόνα διαμαρτυρίας ρουτίνας. Είναι το σύμπτωμα μιας κρίσης που σιγοβράζει εδώ και χρόνια και πλέον ξεχειλίζει. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν κατέβηκαν στα μπλόκα για να «διαπραγματευτούν καλύτερες τιμές».
Βγήκαν γιατί παράγουν με ζημιά, γιατί το κόστος έχει εκτοξευθεί και οι τιμές πώλησης έχουν καταρρεύσει, μετατρέποντας την αγροτική παραγωγή σε οικονομική παγίδα.
Ρεπορτάζ: ΒΑΣΩ ΚΥΡΙΑΖΗ
Στη Μαγνησία, ο πρωτογενής τομέας έχει μπει σε φάση δομικής κατάρρευσης, με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους να παράγουν συστηματικά κάτω από το κόστος, να πουλούν σε τιμές εξευτελιστικές και να συσσωρεύουν χρέη αντί για εισόδημα.
Από τον κάμπο του Αλμυρού μέχρι τα χωριά γύρω από τον Βόλο, τις παρακάρλιες κοινότητες και το Πήλιο, η αγροτική παραγωγή μετατρέπεται από πυλώνα της τοπικής οικονομίας σε μηχανισμό οικονομικής εξόντωσης.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Βαμβάκι με κόστος άνω των 50 λεπτών πωλήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες στα 0,35 λεπτά, σιτάρι με κόστος άνω των 23 λεπτών αγοράζεται στα 19, ελιές συγκομίζονται με σχεδόν διπλάσιο κόστος από την τιμή πώλησης, ενώ ζωοτροφές και ενέργεια στους κτηνοτρόφους εκτοξεύονται χωρίς αντίστοιχη στήριξη. Πίσω από τα στατιστικά, όμως, βρίσκονται άνθρωποι που βλέπουν τα χωράφια να αδειάζουν, τα κοπάδια να αποδεκατίζονται και το μέλλον της υπαίθρου να συρρικνώνεται επικίνδυνα.
Οι παραγωγοί πληρώνουν ακριβά για να καλλιεργήσουν και πουλάνε φτηνά, για αυτό και αδυνατούν πλέον να καλύψουν ακόμη και τις βασικές υποχρεώσεις τους.
Οι αυξήσεις στο ρεύμα, στα καύσιμα, στα λιπάσματα και στις ζωοτροφές έχουν εκτοξεύσει το κόστος παραγωγής, ενώ οι τιμές πώλησης παραμένουν καθηλωμένες σε επίπεδα που οι ίδιοι οι αγρότες χαρακτηρίζουν «εξευτελιστικά». Την ίδια στιγμή, επιδοτήσεις καθυστερούν, αποζημιώσεις για ζημιές και ζωονόσους δεν επαρκούν και η κρατική παρουσία στην ύπαιθρο εμφανίζεται αποσπασματική.
Βαμβάκι: Κόστος πάνω από 50 λεπτά, τιμή κάτω από 40
Το βαμβάκι, βασική καλλιέργεια και στη Μαγνησία, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του αδιεξόδου. Σύμφωνα με στοιχεία παραγωγών, το μέσο κόστος παραγωγής βαμβακιού κυμαίνεται μεταξύ 51 και 55 λεπτών ανά κιλό. Στο κόστος αυτό περιλαμβάνονται τα καύσιμα και η ενέργεια (περίπου 12 λεπτά), τα λιπάσματα (14 λεπτά), η φυτοπροστασία (7 λεπτά), η άρδευση και τα τέλη ΤΟΕΒ (5 λεπτά), καθώς και τα εργατικά, τα μηχανήματα και η συγκομιδή (13 λεπτά).
Την ίδια στιγμή, η τιμή παραγωγού στη Μαγνησία κινείται στα 35 λεπτά το κιλό, με αρκετούς παραγωγούς να αναγκάζονται να κλείσουν ακόμη χαμηλότερα λόγω έλλειψης ρευστότητας.
«Για κάθε κιλό που πουλάω, χάνω τουλάχιστον 12 λεπτά», λέει βαμβακοπαραγωγός από τα παρακάρλια. «Στο τέλος της χρονιάς μιλάμε για ζημιά χιλιάδων ευρώ. Δεν υπάρχει περιθώριο να συνεχίσουμε έτσι».
Σιτάρι: Ούτε τα έξοδα της συγκομιδής
Ακόμη πιο αποκαρδιωτική είναι η εικόνα στο σιτάρι. Το μέσο κόστος παραγωγής σκληρού σίτου ανέρχεται στα 80–95 ευρώ ανά στρέμμα, λαμβάνοντας υπόψη σπόρο, λίπανση, καλλιεργητικές εργασίες, φυτοπροστασία και συγκομιδή. Με μέση απόδοση 350–400 κιλά ανά στρέμμα, το κόστος ανά κιλό ξεπερνά τα 23–25 λεπτά.
Ωστόσο, η τιμή παραγωγού δεν ξεπερνά τα 19 λεπτά το κιλό. «Ούτε τα έξοδα της συγκομιδής δεν βγάζουν οι παραγωγοί», ανέφερε στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ ο Δημήτρης Λουφόπουλος, κάνοντας λόγο για αφανισμό του κόπου των καλλιεργητών.
«Ζητούμε να μπορούμε να ζήσουμε από τη δουλειά μας. Έγκαιρες πληρωμές, δίκαιες τιμές, ουσιαστικές αποζημιώσεις και πολιτικές που να στηρίζουν την παραγωγή. Εάν η ύπαιθρος καταρρεύσει, η κρίση δεν θα μείνει μόνο στα χωράφια. Γιατί ο πρωτογενής τομέας δεν είναι μόνο πυλώνας της οικονομίας. Είναι θεμέλιο της κοινωνικής συνοχής και της διατροφικής ασφάλειας. Και στη Μαγνησία, αυτό το θεμέλιο έχει ραγίσει επικίνδυνα. Εάν η ύπαιθρος καταρρεύσει, η κρίση δεν θα μείνει στα χωράφια. Θα φτάσει στο τραπέζι όλων», προειδοποιεί επίσης ο κ. Λουφόπουλος.
Ελιές: Κόπος μηνών, τιμές πείνας
Στις ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Μαγνησίας, οι παραγωγοί μιλούν για μείωση τιμών έως και 40% σε σχέση με πέρυσι. Το κόστος παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς, που περιλαμβάνει καλλιεργητικές φροντίδες, συγκομιδή, μεταφορά και αποθήκευση, φτάνει τα 0,85–0,95 ευρώ ανά κιλό. Παρόλα αυτά, οι τιμές παραγωγού κυμαίνονται σε πολλές περιπτώσεις στα 50–60 λεπτά το κιλό.
«Για να γεμίσω το ρεζερβουάρ του τρακτέρ χρειάζομαι παραγωγή μιας ολόκληρης μέρας», λέει ελαιοπαραγωγός από τα Κανάλια. «Και για ένα σακί λίπασμα, πάνω από 80 κιλά ελιές».
Όσπρια και κηπευτικά: Αδιάθετη παραγωγή
Στην ευρύτερη περιοχή της Μαγνησίας, δεκάδες ποσότητες οσπρίων παραμένουν αδιάθετοι στις αποθήκες. Η φακή πωλείται από τον παραγωγό στα 60–65 λεπτά το κιλό, ενώ στο ράφι φτάνει έως και τα 4 ευρώ. «Αν πουλήσουμε, μπαίνουμε μέσα. Αν δεν πουλήσουμε, δεν έχουμε χρήματα ούτε για την επόμενη σπορά», λέει παραγωγός από τον Αλμυρό, περιγράφοντας έναν φαύλο κύκλο οικονομικής ασφυξίας.
Κτηνοτροφία: Ζωοτροφές στα ύψη, γάλα καθηλωμένο
Η κτηνοτροφία στη Μαγνησία βρίσκεται σε οριακή κατάσταση. Οι ζωοτροφές έχουν αυξηθεί δραματικά, Το καλαμπόκι κατά περίπου 35%, η σόγια έως και 40%, το τριφύλλι πάνω από 30%.
Την ίδια στιγμή, η τιμή του γάλακτος παραμένει στάσιμη, ενώ οι ζωονόσοι προκαλούν απώλειες κοπαδιών χωρίς επαρκείς αποζημιώσεις.
«Ταΐζουμε τα ζώα με δανεικά», λέει η Χαρούλα Διβάνη, πρώην πρόεδρος των κτηνοτρόφων Αισωνίας. «Και αν χάσουμε το κοπάδι, δεν υπάρχει πραγματική στήριξη».
Λαϊκές αγορές Βόλου: Πάγκοι γεμάτοι, τσέπες άδειες
Η κρίση αποτυπώνεται και στις λαϊκές αγορές του Βόλου. Οι παραγωγοί δηλώνουν ότι πουλούν φθηνότερα από ποτέ, αλλά ο κόσμος αγοράζει λιγότερα. «Οι πάγκοι είναι γεμάτοι, αλλά οι καταναλωτές μετρούν τα κέρματα», λέει ο Χρήστος Ιβανούδης. «Και εμείς μετράμε τις ζημιές».
Διαβάστε τις ειδήσεις του www.taxydromos.gr στο Google News.
Συνδεθείτε στο κανάλι μας στο viber για πιο άμεση ενημέρωση.
