Το καμένο Πήλιο ξαναγεννιέται

Το καμένο Πήλιο ξαναγεννιέται
Δύο χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά στο Νότιο Πήλιο ακόμα μετράμε πληγές. Η ασυδοσία και οι αδηφάγες διαθέσεις απερίσκεπτων οδήγησαν μια τεράστια δασική έκταση σε πλήρη καταστροφή, αφήνοντας πίσω εικόνες φρίκης και οργής. Το θαύμα της φύσης όμως δεν σταματά να μας εκπλήσσει και δύο χρόνια μετά η αποκατάσταση του δάσους έχει κάνει σημαντικά βήματα, δημιουργώντας έναν καινούργιο παράδεισο.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 70 οι δασικές πυρκαγιές άρχισαν να γίνονται ένα σημαντικό πρόβλημα στη συνείδηση των Ελλήνων. Ένα πρόβλημα για το οποίο συνήθισαν να ακούν κάθε καλοκαίρι. Μέσα στις δεκαετίες του 80 και 90 το πρόβλημα χειροτέρεψε. Οι Έλληνες δεν ακούν πια μόνο γι’ αυτό, αλλά συχνά το βλέπουν και το βιώνουν.

Η μεγάλη πυρκαγιά του Πηλίου από 27 έως 29 Ιουνίου του 2007 ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2007.Στο Πήλιο κάηκαν εκτάσεις κυρίως θαμνώνων αειφύλλων πλατυφύλλων. Τμήμα της περιοχής που κάηκε είχε ξανακαεί πριν μερικά χρόνια, ενώ τα πεύκα που κάηκαν προέρχονταν κυρίως από τεχνητή δάσωση.

Σήμερα, δύο χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά στο Πήλιο, εκεί που ήταν τα «ντόπια» πεύκα (χαλέπιος πεύκη), όπως αναφέρει ο Δρ. Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος, Επίκουρος Καθηγητής και Δ/ντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Οικοσυστημάτων και Βιοποικιλότητας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας κ. Θανάσης Σφουγγάρης, η φύση «δουλεύει από μόνη της και δεν πρέπει να γίνονται αναδασώσεις. Τουλάχιστον πριν περάσουν δύο ή τρία χρόνια από την πυρκαγιά για να δούμε πόσο η φύση αναγεννήθηκε δεν πρέπει να κάνουμε παρεμβάσεις. Μέσα στην έκταση που κάηκε πέφτουν εκατομμύρια σπόροι από τα πεύκα και κάποιοι από αυτούς θα φυτρώσουν. Θα αρχίσουν να φυτρώνουν και τα πρώτα χρόνια θα μεγαλώνουν με αργούς ρυθμούς, γιατί θα πιέζονται από τους θαμνώνες, όταν όμως περάσουν πάνω από το ύψος που τα ανταγωνίζονται οι θάμνοι θα ψηλώνουν γρήγορα. Οι αναδασώσεις είναι πιο επιζήμιες για το περιβάλλον. Για να φυτρώσεις πεύκα, πρέπει να πας την μπουλντόζα και να κάνει αναβαθμίδες. Δηλαδή έχεις ένα συμπαγές βουνό, που το σκάβεις, πέφτουν τα χώματα και έχουμε διάβρωση, ενώ τα πεύκα τοποθετούνται ανά 1,5 μέτρο πολλά από τα οποία ξεραίνονται. Η φύση δεν σκάβει, δεν προκαλεί διάβρωση και στην ίδια έκταση θα έχει σπείρει χιλιάδες σπόρους, από τους οποίους θα φυτρώσουν τουλάχιστον εκατοντάδες δέντρα».

Ο ίδιος τονίζει πως αυτή τη στιγμή στην καμένη έκταση του Πηλίου οι θάμνοι αναγεννιούνται και πολλοί είναι αυτοί που έχουν μεγαλώσει τόσο, ώστε σε τρία περίπου χρόνια δεν θα φαίνεται καθόλου γυμνό και καμένο έδαφος, ενώ σε πολλά σημεία έχουν βγει ποώδη φυτά. «Σε ό,τι αφορά την κάλυψη του εδάφους, η αποκατάσταση έχει φτάσει σε ένα ποσοστό 10 – 15%, αλλά για το ύψος των δέντρων, των θάμνων και άλλων φυτών χρειάζεται ακόμα καιρός», επισημαίνει ο κ. Σφουγγάρης.

Χρειάζονται 10 με 12 χρόνια για να αποκατασταθεί η πανίδα και η χαμηλή χλωρίδα του Πηλίου, ενώ 25 ολόκληρα χρόνια είναι αναγκαία για να αποκατασταθούν πλήρως οι περιοχές, όπου έχουν φυτρώσει πεύκα.

Η αποκατάσταση
Βασική προτεραιότητα για την αποκατάσταση της καμένης έκτασης είναι η αποφυγή αλλαγής της τοπικής χλωρίδας και της δομής του οικοσυστήματος μέσα από τις παρεμβάσεις αποκατάστασης. Παράλληλα όλες οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι μικρής κλίμακας και οι ελάχιστες αναγκαίες, ενώ θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στη συγκράτηση του εδάφους.

Τα έργα που έγιναν μέσα σε ένα τοπίο από στάχτη και καμένα δένδρα οδήγησαν στη δημιουργία μικρών φραγμάτων από κορμούς και κλαδιά (κλαδοπλέγματα, κορμοσειρές, κορμοφράγματα) σε ρέματα και πλαγιές, ώστε σε περίπτωση βροχής να μπορεί να συγκρατηθεί το χώμα και το νερό και να μην υπάρξουν πλημμύρες.

Στο Πήλιο, όπως αναφέρει ο κ. Σφουγγάρης, έγινε ό,τι χρειαζόταν για την αποκατάσταση της καμένης έκτασης. Ωστόσο επισημαίνει ότι θα μπορούσε συμπληρωματικά να έχει φυτευτεί γρασίδι και τριφύλλι, δηλαδή σπορά μίγματος ψυχανθών και αγρωστωδών φυτών σε θέσεις ευαίσθητες στη διάβρωση, με στόχο τη σταθεροποίηση του επιφανειακού εδάφους τους πρώτους μετά την πυρκαγιά μήνες, αλλά και καθαρισμός των κοιτών των ρεμάτων και χειμάρρων άμεσα και κατά προτεραιότητα αυτών που διέρχονται από οικισμούς.

Η πρόληψη
Τα έργα πρόληψης των πυρκαγιών είναι απαραίτητα. Τέτοια είναι οι επιλεκτικοί καθαρισμοί βλάστησης, η εγκατάσταση κρουνών σε περιοχές με μεγάλη επικινδυνότητα για πυρκαγιά, η συντήρηση των απαραίτητων δασικών δρόμων και αντιπυρικών λωρίδων και φυσικά η φύλαξη και περιπολίες. Παράλληλα μπορεί να διερευνηθεί η σκοπιμότητα εγκατάστασης ηλεκτρονικών συστημάτων έγκαιρης ανίχνευσης φωτιάς (κάμερες κ.λ.π.)

Να σημειωθεί πως πολύ σημαντικό στοιχείο για την πρόληψη των πυρκαγιών είναι και η φύλαξη των δασών με περιπολίες. «Όταν περιπολούν στα δάση πολλοί φύλακες, μειώνεται ο κίνδυνος εμπρησμών, ο εντοπισμός εστιών φωτιάς είναι πιο έγκαιρος και η επέμβαση πιο αποτελεσματική», υπογραμμίζει ο κ. Σφουγγάρης.

Η Πυροσβεστική και Δασική Υπηρεσία
Σύμφωνα με το αντιπυρικό σχέδιο κατά το πρώτο στάδιο ετοιμότητας σε όλο το Νομό περιπολούν 16 περιπολικά από τις 7:30 το πρωί έως τις 10 το βράδυ. Κατά το δεύτερο στάδιο ετοιμότητας περιπολούν επιπλέον οχτώ, 24 συνολικά. Παράλληλα περιπολούν τέσσερα μικτά περιπολικά. Από πλευράς προσωπικού η Υπηρεσία διαθέτει 156 άτομα μόνιμο προσωπικό και ακόμη 39 στο Αεροδρόμιο, συνολικά 195 άτομα. Με τη δασοπυρόσβεση εμπλέκονται 156 άτομα. Οι εποχικοί είναι 120 συν 72 στο πεζοπόρο, και 27 μόνιμοι, δηλαδή συνολικά 220 άτομα. Η συνολική δύναμη για το Νομό Μαγνησίας είναι 415 άτομα. Όσον αφορά στα οχήματα, τα υδροφόρα είναι 34, τα επιβατηγά 12, ενώ στη δασοπυρόσβεση συνδράμουν δύο Canadair 215 και ένα Ericsson της Ν. Αγχιάλου, η «Αφροδίτη». Οι τοποθεσίες των περιπολικών παραμένουν οι ίδιες σύμφωνα με το περσινό σχέδιο δασοπυρόσβεσης.

Η εθελοντική δράση είναι ικανοποιητική. Υπάρχει η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης - Παράρτημα Μαγνησίας με 16 μέλη, οι εθελοντές του Σταθμού της Πυροσβεστικής με 30 μέλη, η Εθελοντική Ομάδα Πολιτών με 23 μέλη, η Ομάδα Εθελοντών Μοτοσικλετιστών ΜΟΤΟΛΕΒ με 13 μέλη, η Ένωση Καταδρομέων Συνταξιούχων, ο Κυνηγετικός Σύλλογος, οι Μονάδες Πυρασφάλειας των Ενόπλων Δυνάμεων του Στρατού με περίπου 30-40 άτομα, οι Ομάδες Πυρασφάλειας των δήμων και Κοινοτήτων και των δασικών συνεταιρισμών, η Αστυνομία, το Λιμενικό, η Ένωση Ξενοδόχων.

Από την πλευρά του ο κ. Ζαχαρίας Χάνος από την δασική υπηρεσία τονίζει πως έχουν ήδη ξεκινήσει να γίνονται ενέργειες για την πρόληψη και αντιμετώπιση των πυρκαγιών, ενώ επισημαίνει την ανάγκη οι ίδιοι οι κάτοικοι των περιοχών που είναι υψηλού κινδύνου θα πρέπει να καθαρίζουν τα κτήματα τους από κλαδιά και σκουπίδια, αλλά και να καθαρίζονται συνεχώς οι αγροτικοί δρόμοι.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ