Ο Όμηρος δεν είναι μόνο ο ποιητής που το όνομά του συνδέεται με τα δύο αρχαιότερα και συγχρόνως μεγαλύτερα μνημεία τού ελληνικού πνεύματος, τα επικά ποιήματα «Ιλιάς» και «Οδύσσεια».
Του Θωμά Στραβέλη
συγγραφέα – πανεπιστημιακού
Αυτά τα δύο αριστουργήματα, λοιπόν, είχα τη χαρά να τ’ ακούσω στην αισθητική τους ανάλυση από τον κορυφαίο ομηριστή Ιωάννη Κακριδή, καθηγητή τής Φιλοσοφικής Σχολής τού Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης, όταν ήμουν φοιτητής του, στη δεκαετία του 1970. Η ομηρική ποίηση είναι αιώνια. Ως ανάγνωσμα, περιέχει αξίες μιας ανώτερης ζωής. Ο Όμηρος είναι αγαπητός όχι μόνο στους Έλληνες, αλλά σ’ όλους τους λαούς τού κόσμου. Οι στωικοί τον θεωρούν πηγή κάθε ανθρώπινης σοφίας.
Στην Αμερική, όπου ήμουν για σπουδές, άκουσα στα πανεπιστήμιά της ότι ο Όμηρος θεωρείται ο πρώτος παιδαγωγός τού κόσμου. Στο έπος τής «Ιλιάδας», όπου πρωτοστατεί ο θάνατος, συναντούμε κάμποσους γιατρούς κι ανάμεσά τους μερικούς απλούς ιδιώτες, ικανούς να ανοίγουν τις πληγές, να τις απολυμαίνουν, να τις δένουν, να βάζουν επιθέματα και κάποτε σκόνη, καμωμένη από κοπανισμένες ρίζες. Τυχαίνει μάλιστα οι γιατροί αυτοί της «Ιλιάδας» να κάνουν πραγματικές εγχειρήσεις. Ο Όμηρος ξέρει και περιγράφει, πολλές φορές με ακρίβεια, 141 πληγές. Ξέρει ακόμα ένα μεγάλο αριθμό από τα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Το επάγγελμα του γιατρού το ασκούν, στο έπος του, άνθρωποι ελεύθεροι και σεβαστοί απ’ όλους. «Ένας γιατρός, γράφει κάπου, αξίζει για πολλούς ανθρώπους. Όλες αυτές οι αλήθειες, που διαβάζουμε στα αθάνατα έπη του, επειδή είναι αιώνιες, αποδίδονται πάντα με τον Ενεστώτα. Το ίδιο και οι επιστημονικές αλήθειες… Αλλά μέσα στην «Ιλιάδα», υπάρχει η κραυγή τής αλήθειας, που φτάνει ως εμάς. Στην «Ιλιάδα», συναντούμε δύο μεγάλες αντιθετικές μορφές: τον Αχιλλέα και τον Έκτορα. Το μεγαλείο τού Αχιλλέα το φωτίζουν οι λάμψεις πυρκαγιάς ενός κόσμου, που μοιάζει να χάνεται, του αχαϊκού κόσμου τής λεηλασίας και του πολέμου.
Έχει όμως ο κόσμος αυτός τελειωτικά πεθάνει και δεν επιζεί ακόμα και στη δική μας εποχή; Ο Έκτορας είναι ο προάγγελος του κόσμου των πόλεων, της κάθε ανθρώπινης κοινότητας, που υπερασπίζεται τη γη της και το δίκιο της. Εκφράζει τη σοφία των συνθηκών, την οικογενειακή στοργή, που προεικονίζει την πιο πλατιά αδελφοσύνη των ανθρώπων.
Διαβάστε τις ειδήσεις του www.taxydromos.gr στο Google News.
Συνδεθείτε στο κανάλι μας στο viber για πιο άμεση ενημέρωση.
