ΑΠΟΨΕΙΣ

Βόλος: Μάνα καλλιτεχνών: Αναδρομή στο παρελθόν και στο παρόν  

volos-mana-kallitechnon-anadromi-sto-parelthon-kai-sto-paron-1287046

ΜΕΡΟΣ 2ο: ΧΟΡΩΔΙΕΣ

Ο φιλόμουσος Βόλος πάντα είχε σπουδαίες χορωδίες ανδρικές, γυναικείες και μεικτές, εκκλησιαστικές, ακαδημαϊκές και σχολικές, δημοτική και κοινοτικές, επαγγελματικές και παιδικές χορωδίες, με πολύ μεγάλες επιτυχίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχουμε παλιές και νέες χορωδίες.

Του Νίκου Πατουσιά

Από τις πρώτες σημαντικές χορωδίες η ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΜΟΥΣΩΝ με μαέστρο τον Ρώσο Μιχαήλ Ποτούμπνη. Σήμερα δεν έχει δραστηριότητα.



Στη συνέχεια έκανε εμφάνιση η ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΜΑΝΤΟΛΙΝΑΤΑ της μουσικής Εταιρίας με μαέστρο τον Ν. Ηλιάδη. Σήμερα δεν υπάρχει.

Ακολούθησε η φημισμένη χορωδία του ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ με μαέστρο τον Β. Κόντη. Έχει σταματήσει την δραστηριότητα.

Έχουμε στη συνέχεια την χορωδία και μαντολινάτα του ΟΡΦΑΝΟΤΡΟΦΕΙΟΥ με μαέστρο τον Ν. Καραγιαννόπουλο.

Έχουμε την χορωδία του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ με μαέστρο τον Β. Κόντη, τη χορωδία της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΤΣΑΓΓΟΥ με μαέστρο τον Μ. Ποτούμπνη και το 1937 ιδρύθηκε η ιστορική χορωδία που πρόσφερε μεγάλες επιτυχίες η ΒΟΛΙΩΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ, από την οποία μετέπειτα ξεπήδησαν και άλλες χορωδιακές κινήσεις της πόλης μας με μεγάλα επιτεύγματα και διακρίσεις στην χορωδιακή μουσική με σπουδαίους μαέστρους.

Αξιοσημείωτη όμως υπήρξε και η δραστηριότητα της ΑΝΤΑΡΤΙΚΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ του 54ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ με μαέστρο τον Ντ. Πάντα. Σήμερα κι αυτή δεν έχει δραστηριότητα.

Στα νεώτερα χρόνια εμφανίστηκαν οι χορωδίες του ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ, η των ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ, η ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ, η μεικτή χορωδία του ΑΛΜΥΡΟΥ, της ΑΓΡΙΑΣ, της ΑΓΧΙΑΛΟΥ με μαέστρο τον Γ. Διαμαντόπουλο και άλλες.

Η ΒΟΛΙΩΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ που αποτέλεσε εξέλιξη της χορωδίας του ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΟΛΟΥ συγκροτήθηκε αρχικά το 1926 από τον Σωκράτη Διανέλλο.

Αρχικά έκανε εμφανίσεις σε εκκλησίες της περιοχής μας. Στη συνέχεια με μαέστρο τον Θαν. Χατζηδημητρίου για 20 χρόνια και έχοντας πάνω από 70 άνδρες χορωδούς αποτελούσε πλέον ένα από τα καλύτερα ακούσματα εκείνης της περιόδου.

Το 1948 – 1949 δημιουργήθηκε και Γυναικείο τμήμα. Στο ίδιο διάστημα η Βολιώτικη χορωδία κατακτά το δεύτερο βραβείο σε πανελλήνιο διαγωνισμό.

Από το 1966 μαέστρος ανέλαβε ο Θ. Βαλακώστας. Το 1973 ανέλαβε μαέστρος της χορωδίας ο Γ. Βασιλείου μέχρι το 1976. Στη συνέχεια αναλαμβάνει μαέστρος ο καθηγητής Βλ. Μαστρογιάννης. Στο διάστημα αυτό η Βολιώτικη χορωδία έλαβε μέρος σε επίσημα φεστιβάλ και κερδίζει τρίτο βραβείο στον 1ο διαγωνισμό φεστιβάλ Αθηνών και τρίτο βραβείο στη διοργάνωση του 1981. Πλέον αυτή η χορωδία είναι πασίγνωστη στο Πανελλήνιο.

Το 1977 εμφανίστηκε με επιτυχία στα Ιταλικά φεστιβάλ ΚΛΟΥΖΟΝΕ, ΛΟΡΕΤΟΥ το 1988, ενώ το 1984 αντιπροσώπευσε την Ελλάδα στην 1η διεθνή χορωδιακή συνάντηση στην Ισπανία, όπου βραβεύτηκε στο Φολκλορικό τραγούδι. Μετά το 1988 τη χορωδία ανέλαβε ο μαέστρος Γ. Μουτσάρας και στη συνέχεια η Στ. Τζάλλα.

Σημαντική είναι και η λειτουργία του παιδικού τμήματος της Βολιώτικης χορωδίας, που την αποτελούσαν παιδιά ηλικίας 7-14 ετών, με μαέστρο την Μ. Σαμαρτζή και την Μαρ. Παπαντωνίου. Αξιοσημείωτη παρουσία και το εκκλησιαστικό χορωδιακό τμήμα με μαέστρους τον Θ. Λουάρη και Στ. Τούρη.

Επίσης από το 1988 η Βολιώτικη χορωδία διοργανώνει κάθε χρόνο χορωδιακό φεστιβάλ θρησκευτικής μουσικής Βόλου.

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΧΟΡΩΔΙΑ

Iδρύθηκε το 1974 και κατά σειρά μαέστροι της ήταν ο Γ. Λίβας, ο Βλ. Μαστρογιάννης, ο Γ. Βασιλείου, η Κική Μόρφη και ο Γ. Καρκάλας. Από το 1986 τη χορωδία ανέλαβε ο μαέστρος Γ. Διαμαντόπουλος, όπου αναπτύχθηκε και η μεγαλύτερη δραστηριότητα. Έλαβε μέρος σε Ελληνικά φεστιβάλ τραγουδιού και σε συναυλίες. Ήταν αντρική χορωδία και από τις λίγες εναπομένουσες στην Ελλάδα σαν αντρικές.

Είχε συμπράξει με την Φιλαρμονική του Δ. Βόλου σε αποσπάσματα από όπερες, ενώ είχε εμφανίσεις στην ΕΤ1 και στην τοπική τηλεόραση. Και συνεχίζει την δραστηριότητα η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ Μαντολινάτα του Δ. Βόλου με μαέστρο τον Δ. Κούτνα για ένα μεγάλο διάστημα. Σήμερα δεν υπάρχει με αυτή την μορφή. Συνεχίστηκε ως Δημοτική Χορωδία Βόλου.

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΒΟΛΟΥ

Τη χορωδία αυτή από το 1975 ως τον Μάιο του 1995 διηύθυνε ο μαέστρος Γιάννης Καρκάλας. Η χορωδία ιδρύθηκε το 1950. Είχε πάρει μέρος σε χορωδιακά φεστιβάλ των Αθηνών, αποσπώντας πολλά πρώτα και δεύτερα βραβεία. Εξαιρετική διάκριση επίσης απέσπασε στον διεθνή διαγωνισμό στο ΛΑΓΚΟΛΕΣ της Ουαλίας το 1978, κατακτώντας το δεύτερο βραβείο στο Φολκλορικό τραγούδι και το τρίτο στο κλασσικό. Σ’ αυτόν τον διαγωνισμό είχαν λάβει μέρος 35 χορωδίες από όλον τον κόσμο.

Το τραγούδι «Μωρή κοντούλα λεμονιά» έκανε πάταγο. Με το τραγούδι αυτό πήρε το 2ο βραβείο, ενώ την πρώτη θέση πήρε η Ρωσική χορωδία. Το BBC μετέδωσε στο πρόγραμμά του την επιτυχία αυτή και η Δημοτική χορωδία Βόλου έχει πλέον παγκόσμια αναγνώριση και φήμη.

Η ΒΟΛ. ΧΟΡΩΔΙΑ έχει πάμπολες εμφανίσεις στην Ελληνική τηλεόραση. Σήμερα δεν έχει δραστηριότητα.

ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ

Είναι σχετικά νεοσύστατη χορωδία. Ιδρύθηκε το 1995 και σχηματίστηκε κατά τα εννιά δέκατα από την αναστολή δραστηριότητας της Δημοτικής χορωδίας Βόλου. Μαέστρος της συνεχίζει ο Γιάννης Καρκάλας. Η χορωδία αυτή συνεργάστηκε με επιτυχία με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, με την Κρατική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος, με την Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Βόλου. Επίσης συνεργάστηκε με την Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου, ερμηνεύοντας έργα μεγάλων μουσουργών.

Έλαβε μέρος σε διάφορα χορωδιακά φεστιβάλ της Ελλάδας και της Ευρώπης, τιμήθηκε με πρώτα και δεύτερα βραβεία σε Πανελλήνιους και διεθνείς διαγωνισμούς και εκπροσώπησε την Ελλάδα στον χορωδιακό διαγωνισμό της ΕΟΚ στη Τυλόζα Ισπανίας, στην Ιταλία, στην Βουλγαρία, στην Αμερική και σε άλλες χώρες του εξωτερικού, κερδίζοντας πολλά βραβεία και εξαιρετικούς επαίνους.

ΑΛΛΕΣ ΧΟΡΩΔΙΕΣ

Γυναικεία χορωδία του Δήμου ΙΩΛΚΟΥ

Ιδρύθηκε το 1993 με μαέστρο τον Ι. Διαμαντόπουλο. Μετείχε με επιτυχία στο 2ο φεστιβάλ χορωδιακής μουσικής που οργάνωσε ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δ. Αλμυρού. Επίσης έλαβε μέρος με επιτυχία στα «ΘΕΟΦΙΛΕΙΑ» και στο 2ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Αιδηψού. Έχει πλέον σταματήσει τη δραστηριότητα.

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΑΓΡΙΑΣ

Έλαβε μέρος σε πολλές χορωδιακές συναντήσεις με μαέστρο τον Βλ. Μαστρογιάννη, στη Θεσσαλονίκη, Δράμα, Kατερίνη, Καρπενήσι, Θήβα, Γύθειο, Αταλάντης, Τρίκαλα, Λιτόχωρο και στο εξωτερικό στη Ρουμανία, Σλοβακία και Λεμεσό. Σήμερα συνεχίζεται με μαέστρο τον Γ. Μπακαλέξη.

ΧΟΡΩΔΙΑ ΑΛΜΥΡΟΥ

Η τετράφωνη μεικτή χορωδία του Δ. Αλμυρού ιδρύθηκε το 1986. Έχει πραγματοποιήσει πλήθος εμφανίσεων σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού όπως στα Φεστιβάλ Τρικάλων, Φαρσάλων, Καρδίτσας, Αταλάντης, Θήβας, Άργους, Αιγίου, Λευκάδος, Κατερίνης και σ’ άλλες πόλεις. Τον Οκτώβριο του 2005 συμμετέχοντας στην 3η χορωδιακή συνάντηση Γιαννιτσών με μαέστρο την Μαριάννα Σαμαρτζή απέσπασε το 2ο Πανελλήνιο βραβείο και το αργυρό μετάλλιο. Επίσης το 2011 στον Πανελλήνιο διαγωνισμό χορωδιών «Χ.Θ.Ν.» στην Αθήνα απέσπασε πρώτο βραβείο και το χρυσό μετάλλιο.

Την χορωδία αυτή κατά διαστήματα διηύθυναν οι μαέστροι Ντ. Παντας, Βλ. Μαστρογιάννης και Γ. Διαμαντόπουλος και από το 2005 η Μαριάννα Σαμαρτζή.

Επίσης αυτή η χορωδία διοργανώνει στον Αλμυρό δικό της χορωδιακό φεστιβάλ με επιτυχία και η δραστηριότητά της συνεχίζεται.

ΟΜΙΛΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΗΛΙΟΥ

Ιδρύθηκε το 1985 και από το 2001 λειτουργεί ως χορωδία Ελληνικού παραδοσιακού τραγουδιού με παραδοσιακά τραγούδια του Ελληνικού χώρου και της Μικράς Ασίας. Δάσκαλοι της χορωδίας είναι ο Γ. Μπακαλέξης ιδιαίτερος μελετητής της Ελληνικής παράδοσης.

Οι χορωδοί εμφανίζονται πάντα με Πηλιορείτικες φορεσιές. Η χορωδία αυτή έλαβε μέρος σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού, αποσπώντας τις καλύτερες κριτικές. Συνεχίζει την ύπαρξής της.

ΧΟΡΩΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

Ιδρύθηκε το 1978 και απαρτίζεται από εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στο Νομό μας. Είναι η μοναδική στο είδος της στην Ελλάδα και αρχικά ήταν μαέστρος της ο Αθ. Χατζηδημητρίου. Έχει λάβει μέρος σε πανελλήνια και διεθνή φεστιβάλ όπως των Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Αταλάντης, Καρπενησίου, Άργους, Κηφισιάς και αλλού.

Πολλές οι συναυλίες που έδωσε στο εσωτερικό και εξωτερικό. Το 1990 αδελφοποιήθηκε με την Δημοτική καλλιτεχνική χορωδία της Λευκωσίας και πραγματοποίησε μεγάλη εξόρμηση στην Κύπρο. Από το 1984 έως το 1994 ήταν μαέστροι ο Βλ. Μαστρογιάννης και στη συνέχεια ο Γ. Βασιλείου. Έχει πλούσια και αξιόλογη πολιτιστική και καλλιτεχνική παρουσία σε φεστιβάλ όπως και συναυλίες στη Γαλλία, Κύπρο, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Ιταλία και αλλού με μεγάλες επιτυχίες.

Συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας και τους Δήμους στην συνδιοργάνωση καλλιτεχνικών εκδηλώσεων.

Βραβεύτηκε από τον Σύλλογο Χριστιανών Επιστημόνων Μαγνησίας για την προσφορά της. σήμερα συνεχίζεται η δραστηριότητα της χορωδίας με μαέστρο τον Στ. Κωνσταντινίδη.

ΧΟΡΩΔΙΑ ΛΕΣΧΗΣ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ

Ιδρύθηκε το 1981. Μεικτή χορωδία αποτελούμενη από υπαλλήλους τραπεζών της περιοχής μας. Το 1989 τη χορωδία διηύθυνε η Κική Μόρφη. Από το 1991 με την αναδιοργάνωση της χορωδίας, μαέστρος ήταν ο Γ. Διαμαντόπουλος ως το 1993.

Το 1995 ανέλαβε μαέστρος ο Γ. Μουτσιάρας. Έχει πάρει μέρος σε πληθώρα εκδηλώσεων και φεστιβάλ σε πολλές πόλεις της Ελλάδας με πολλές διακρίσεις. Έχει σταματήσει την δραστηριότητά της.

Εκτός από τις παραπάνω χορωδίες, ο Βόλος έχει και παιδικές χορωδίες όπως την ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΧΟΛΗ της Έλλης Αδάμ, τη ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΩΔΕΙΟΥ ΡΥΘΜΟΣ με μαέστρο την Ελ. Τσαρδακά και την ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΒΟΛΟΥ με διευθυντή τον Μπάμπη Κεχαΐδη.

Αμφότερες έχουν πραγματοποιήσει πολλές συναυλίες σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΒΟΛΟΥ το 1972 πήρε μέρος στον 20ο πολυφωνικό διαγωνισμό στο Arezzo της Ιταλίας, κερδίζοντας χρηματικό έπαθλο, ενώ για αυτήν την τιμητική διάκριση της απονεμήθηκε το αργυρό μετάλλιο και το αριστείο της πόλης. Επίσης το 1977 έλαβε μέρος και στο 6ο φεστιβάλ Βιέννης και το 1978 στο επίσης διεθνές κέντρο μουσικής του Γκρόζνιαν Γιουγκοσλαβίας. Το 1983 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο διεθνές φεστιβάλ Νέων στη Ζυρίχη, όπου μεταξύ 45 χορωδιών, πήρε το ειδικό βραβείο καλύτερης ερμηνείας και χρηματικό ποσό. Ακόμη αυτή η παιδική χορωδία έχει δισκογραφική παρουσία κυρίως με παραδοσιακά παιδικά Ελληνικά τραγούδια και το 1976 κυκλοφόρησε δίσκο με παιδικά τραγούδια.

Ανάλογη επιτυχία έχει και η άλλη ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΩΔΕΙΟΥ ΒΟΛΟΥ. Υπάρχουν επίσης και οι συνοικιακές χορωδίες που σ’ αυτές κατά διαστήματα διδάσκουν διάφοροι καθηγητές μουσικοί. Μία από αυτές είναι και η επιτυχημένη χορωδία της Ν. Δημητριάδας, όπου διδάσκει ο καθηγητής μουσικός Χρήστος Γιώτας.

Τέλος, έχουμε και τις ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΧΟΡΩΔΙΕΣ.

Ο Βόλος θεωρείται «Μάνα» της παράδοσης στη Βυζαντινή μουσική και βεβαίως αυτός ο χαρακτηρισμός αποδίδεται στον αείμνηστο πρωτοψάλτη Μανώλη Χατζημάρκο που πρωτοστάτησε και έλαμψε στο προσκήνιο για πολλά χρόνια. Θεωρήθηκε ως ένας από τους καλύτερους πρωτοψάλτες της σύγχρονης εποχής με σπάνια μελωδική φωνή, εμβριθή μουσικό και χοράρχη.

Ο Μ. Χατζημάρκος ίδρυσε το 1947 τη σχολή Βυζαντινής μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και ήταν ο πρώτος διευθυντής και καθηγητής της. Από τους πρώτους επίσης καθηγητές ήταν ο Σ. Σχοινάς, ο Α. Πριάγγελος, ο Δ. Καζάνης και ο Κ. Αργυρόπουλος.

Από αυτή τη σχολή έχουν αποφοιτήσει και αποφοιτούν αμέτρητοι νέοι ιεροψάλτες.

Σήμερα, διευθυντής της σχολής είναι ο Παναγιώτης Μανδράκης με βοηθούς καθηγητές τους Ευάγγελο Παυλίδη και την Ελένη Τσουκνικά.

Τέλος, και για λόγους αρχής διευκρινίζεται ότι πολλά στοιχεία για τις χορωδίες αντλήθηκαν από το εξαίρετο σχετικό βιβλίο «ΘΥΜΑΜΑΙ» του αείμνηστου Τάσου Μητρογώγου.

 

Εγγραφείτε στο Newsletter του Ταχυδρόμου