Ξαναζωντανεύει το παλιό σανατόριο

Τελευταία ενημέρωση: 2011-08-08, 00:00:00
Ξαναζωντανεύει το παλιό σανατόριο
<p>Πρωτότυπο εικαστικό πρότζεκτ θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 20 Αυγούστου από τις 11 π.μ. ως τη δύση του ηλίου Παλιό Σανατόριο του Ιατρού Γ. Καραμάνη, Χάνια Πηλίου, το οποίο αποτελεί ιδέα των καλλιτεχνών Μαρίας Χατζηνικολάου και Νίκου Ποδιά. Ο βουβός ιστορικός χώρος, τον οποίο είχαν επισκεφθεί μεταξύ άλλων ο Κωστής Παλαμάς και ο Αγγελος Σικελιανός λόγω της φιλίας που τους συνέδεε με τον γιατρό Καραμάνη, θα ξαναζωντανέψει χάρη σε μια εμπνευσμένη πρωτοβουλία, που έχει ως στόχο να αναδείξει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και τη σημασία του ερειπωμένου, σήμερα, κτιρίου. <br /> Το sanatorio project αποτελεί ένα καλλιτεχνικό σχεδίασμα με αντικείμενο τη φθορά. Θα φιλοξενηθεί σε ένα παλιό, ερειπωμένο σανατόριο ύψους, το οποίο ίδρυσε ο γιατρός Γεώργιος Καραμάνης στα Χάνια του Πηλίου στις αρχές του περασμένου αιώνα. Εκεί, όπου ασθενείς από τον «βάκιλο του Koch» αναζήτησαν την επιβράδυνση των συμπτωμάτων μιας χρόνιας λοιμώδους νόσου, της φυματίωσης, ή αλλιώς της «φθίσης» όπως ονομάστηκε, λόγω της αργής και σταθερής καταστροφής που επιφέρει στον οργανισμό. <br /> Το ίδιο το κτίριο επιδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο την επίδραση της φθοράς από την χρόνια εγκατάλειψή του. Μια σειρά από καλλιτέχνες, στον ελάχιστο χρόνο της μίας ημέρας, θα επιχειρήσουν να επέμβουν εφήμερα σε αυτό, να ανασημασιοδωτήσουν την παρατεταμένη αποδόμησή του, είτε αναδεικνύοντάς την, είτε χρησιμοποιώντας την ως δημιουργικό εφαλτήριο.<br /> Παράλληλα με την παρουσίαση των καλλιτεχνικών παρεμβάσεων, οι εικαστικοί καλλιτέχνες Νίκος Ποδίας και Μαρία- Ανδρομάχη Χατζηνικολάου θα εκθέσουν μέρος από το υπό σύσταση αρχείο που ετοιμάζουν για την ιστορία του σανατορίου και τη σχετική δραστηριότητα του ιδρυτή του. Κατά τη διάρκεια της ημέρας θα λάβουν χώρα διαφορετικές επιτόπιες δράσεις και performances, καθώς και αυτοσχέδιες μουσικές παρεμβάσεις. Οι επισκέπτες καλούνται, στο βαθμό που το επιθυμούν, να περάσουν μιαν ολόκληρη μέρα στο σημείο, αναβιώνοντας την εμπειρία των κάποτε ενοίκων του στον ενεστώτα χρόνο. Το σημείο της δράσης απέχει 500 μέτρα από τον κεντρικό δρόμο που ενώνει την Πορταριά με τα Χάνια, είναι ελαφρώς δύσβατο, και, ως εκ τούτου, η άνετη ένδυση και υπόδηση κρίνεται απαραίτητη. <br /> Συμμετέχοντες είναι οι καλλιτέχνες : Δημήτρης Βερνίκος (σκηνοθέτης), Πόλυ Βλάχου (ηθοποιός), Βασίλης Γεροδήμος, Βαγγέλης Ζαφειρόπουλος, Θοδωρής Ζαφειρόπουλος, Σοφία Καγιά (metzo soprano), Γιάννης Καπέλλος, Ελένη Λύρα, Λίνα Μαντίκου, Lily Masson- Aggelopoulos, Γιάννης Μπελιμπασάκης, Μαρία Μπουρίκα, Ισιδώρα Πάσχου, Γιούλα Παπαδοπούλου, Παπαδημητρίου Νίκος, Καλυψώ Παπαδοπούλου, Νίκος Ποδιάς, Μαργαρίτα Σταυράκη, Ολυμπία Τοπτσίδου, Salem Pepo (φλαουτίστας), Αθηνά Χατζηγιαννάκη, Μαρία- Ανδρομάχη Χατζηνικολάου, Κώστας Χριστόπουλος. Συνεργάτες είναι οι : Ράνια Αρμάγου, Κώστας Χριστόπουλος και Μάγδα Κουμπαρέλου.<br /> Το πρότζεκτ πραγματοποιείται με την ευγενική υποστήριξη<br /> των δημοτικών ενοτήτων Πορταριάς, Μακρυνίτσας και Αγριάς του ενιαίου Δήμου Βόλου. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Νίκο Ποδιά στο τηλέφωνο 6942945790 και με την <br /> Μαρία- Ανδρομάχη Χατζηνικολάου, στο τηλέφωνο 6932246076.</p> <p><strong>Φωτίζουν την ιστορία</strong></p> <p>Η ιδέα για το σανατόριο - project γεννήθηκε κατά τη διάρκεια μίας επίσκεψης της Μαρίας Ανδρομάχης Χατζηνικολάου στα Χάνια Πηλίου. Πιο συγκεκριμένα ήταν μία επίσκεψη στο σημείο όπου χτίστηκε το πρώτο σανατόριο της Ελλάδας, το σανατόριο του ιατρού Γ. Καραμάνη, μια ιατροκοινωνική (και όχι μόνο) καινοτομία του 20ου αιώνα που σήμερα αποτελεί, θα έλεγε κανείς, ένα «όμορφο» ερείπιο με μια ξεχασμένη ιστορία.<br /> Το project σύντομα συμπεριέλαβε και τον Νίκο Ποδιά. Οι δύο καλλιτέχνες, που τους συνδέει ο κοινός τόπος καταγωγής, ξεκίνησαν πρώτα από όλα με την διάθεση να γνωρίσουν το κτήριο και να φωτίσουν την ιστορία του. Το σανατόριο λειτούργησε ως θεραπευτήριο με στόχο την νοσηλεία ασθενών και η επιτυχία σε συνδυασμό με το πανέμορφο περιβάλλον έφερε πολλούς καλλιτέχνες της γενιάς του ΄30, φίλους του γιατρού Γ. Καραμάνη και της γυναίκας του Άννας (αργότερα γνωστής ως Άννα Σικελιανού), που επισκέφτηκαν τον χώρο ως πνευματικό ησυχαστήριο. <br /> «Στόχος μας, αναφέρουν οι καλλιτέχνες, είναι να προσεγγίσουμε εικαστικά το χώρο και την ατμόσφαιρα του σανατόριου μέσα από τέσσερις δράσης που θα περιλαμβάνουν τα εξής: Τη δημιουργία ενός ανοιχτού αρχείου (το http://sanatorio-archives.blogspot.com/), το οποίο παρουσιάζει όλο το αρχειακό υλικό που ανέσυρε αυτή η προσπάθεια κατανόησης: ντοκουμέντα, κείμενα, δημοσιεύσεις, πηγές, συνεντεύξεις κ.α. Μια in situ δράση / έκθεση διάρκειας μιας ημέρας στον τόπο των χαλασμάτων του σανατορίου (κατά τη διάρκεια μιας τριήμερης διαμονής των συμμετασχόντων καλλιτεχνών στην περιοχή Χάνια Πηλίου). Παρουσίαση του project στο Πεδίο Δράσης Κόδρα στις 3 Σεπτεμβρίου. Την έκδοση ενός Art book που θα προκύπτει από τα έργα / σημειώσεις των καλλιτεχνών που θα πάρουν μέρος στην παραπάνω δράση και την συνολική παρουσίαση του project σ' έναν άλλο χώρο». <br /> &#160;</p>
Σχόλια

Σχετικά με την καλλιτεχνική εκδήλωση sanatorio project(των Χατζηνικολάου M.A, Ποδιά N.), θα ήθελα να σας ενημερώσω για το εξής:
Στην βιβλιογραφία τεκμηρίωσης και τα στοιχεία που παρατίθενται γίνεται επανειλημμένα αναφορά στο βιβλίο 'Το μαγικό βουνό του ιατρού Καραμάνη', συλλογική εργασία, εκδόσεις 'Ελλα, με την ανακριβή επισήμανση ότι έχει εξαντληθεί.
Το βιβλίο περιείχε σοβαρή λογοκλοπή παλαιότερης ερευνητικής μου εργασίας για το σανατόριο (1991-92) και απεσύρθη από την κυκλοφορία μετά από εξώδικη δική μου πρόσκληση. Πρόκειται για το άρθρο του αρχιτέκτονα κ.Δημητρίου Γαλανού. Το θέμα απασχόλησε τό Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το οποίο διεξήγαγε ένορκη διοικητική εξέταση, καθώς και το Τεχνικό επιμελητήριο Ελλάδας που κίνησε τις προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες, στις αποφάσεις των οποίων συμμορφώθηκε ο κ. Γαλανός, όπως προκύπτει από έγγραφη επώνυμη δημοσίευση την οποία υποχρεώθηκε να κάνει στον τύπο, ταυτόχρονα με την απόσυρση του βιβλίου.
Σχετικά με την εργασία μου στην οποία αναφέρθηκα παραπάνω (και η οποία είναι κατατεθειμένη στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), έχω να σημειώσω τα εξής:
Περιλαμβάνει πλήρη κτιριακή και φωτογραφική αποτύπωση του χώρου, ιστορική έρευνα στα διασωθέντα αρχεία του Σανατορίου, συνεργασία και μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις με την εν ζωή τότε Αννα Σικελιανού (πρώην συζύγου του ιατρού Καραμάνη),που συμπλήρωσαν την έρευνα με στοιχεία προσωπικής μαρτυρίας κλπ. Σημειωτέον πως ωρισμένα από τα παραπάνω ντοκουμέντα έγιναν γνωστά για πρώτη φορά, όπως άλλωστε προκύπτει από σχετική δημοσίευση της εποχής εκείνης στην εφημερίδα «Καθημερινή».
Παραμένει πάντοτε στις προθέσεις μου η έκδοση της παραπάνω εργασίας.
Η παράθεση αποσπάσματος κειμένου μου στο site της καλλιτεχνικής εκδήλωσης, μου επιτρέπει να υποθέσω ότι οι διοργανωτές είναι σε γνώση της εργασίας μου.
Τέλος θέλω να επισημάνω ότι μπορεί το διαδίκτυο και η σύγχρονη τεχνολογία να επιτρέπουν την επιλεκτική χρήση στοιχείων επιστημονικής τεκμηρίωσης και να παρέχουν άμεση δημοσιότητα σε προθέσεις, σχέδια και εξαγγελίες, όπως στην προκειμένη περίπτωση είναι η φιλόδοξη ιδέα «δημιουργίας ενός ιδιόμορφου αρχείου» (sanatorio-archive),που θα συνοδεύσει τα καλλιτεχνικά δρώμενα στο χώρο (πρακτική άλλωστε καθιερωμένη διεθνώς στην σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία), όμως σε καμμιά περίπτωση δεν επιτρέπεται στους συντελεστές να δημιουργούν την εντύπωση ότι συγκροτούν εξαρχής ένα αρχείο του σανατορίου, την στιγμή που έχει προηγηθεί εδώ και δύο δεκαετίες τουλάχιστον μια εξαντλητική επιστημονική έρευνα για το ίδιο θέμα.

Φωτεινή Μαργαρίτη, αρχιτέκτων
Φωτεινή Μαργαρίτη - 2011-08-17 14:44:28
Αποστολή σχολίου
4
+
1
=